Na próchnicę narażone są przede wszystkim dzieci, ponieważ ich zęby są mniej zmineralizowane niż u dorosłych.
Mogą ją mieć nawet niemowlęta, u których dopiero pojawiły się mleczaki.
Przeczytajcie, czym jest próchnica butelkowa oraz w jaki sposób można jej zapobiegać.
Próchnica butelkowa — przyczyny
Próchnica butelkowa dotyczy głównie niemowląt i dzieci do czwartego roku życia.
Może pojawić się zarówno u dzieci karmionych butelką, jak i piersią, jeśli są dodatkowo „dokarmiane” słodzonymi sokami lub herbatkami, na przykład z popularnego kubka-niekapka.
Rozwojowi bakterii z rodziny streptokoków, które wywołują próchnicę i wytwarzają kwasy niszczące szkliwo zębów, bardzo sprzyjają cukry zawarte w napojach i sztucznym mleku:
- sacharoza,
- fruktoza,
- glukoza.
Również sztuczne tworzywa, z jakich wykonane są kubki i butelki, stanowią dobrą pożywkę dla tych bakterii.
Dlaczego zasypianie z butelką zwiększa ryzyko próchnicy?
Aby uniknąć próchnicy butelkowej, należy jak najwcześniej oduczyć dziecko zasypiania i ciągłego przebywania z butelką w buzi.
U starszych dzieci warto wyeliminować karmienia nocne.
Podczas snu zmniejsza się wydzielanie śliny, która obmywa zęby. Przez to spada poziom ochrony jamy ustnej przed zakwaszeniem.
To bardzo prosta droga do tego, aby zęby zaczęła atakować próchnica.
Oczywiście nie każde dziecko karmione w ten sposób będzie miało próchnicę butelkową. Duże znaczenie ma również podatność zębów na działanie bakterii i kwasów.
Ryzyko pojawienia się ubytków w delikatnych zębach mlecznych jest jednak w takiej sytuacji bardzo duże.
Objawy próchnicy butelkowej
Jak rozpoznać pierwsze objawy próchnicy butelkowej?
Niepokojącym sygnałem mogą być białe i brązowe kropki na górnych siekaczach.
Najczęściej plamki pojawiają się w pobliżu dziąseł, ale dość szybko mogą zajmować większą powierzchnię pozostałych zębów mlecznych.
Jeśli zauważymy takie objawy u dziecka, nie należy czekać. Trzeba od razu udać się do lekarza stomatologa.
Zachęcam również do regularnych, profilaktycznych wizyt z dzieckiem u stomatologa od momentu pojawienia się pierwszych ząbków.
Bardzo często pierwsze objawy próchnicy mogą być niewidoczne dla rodzica gołym okiem.
Próchnica butelkowa — leczenie
Leczenie obejmuje przede wszystkim rygorystyczne przestrzeganie podstawowych zasad higieny i żywienia.
Najważniejsze jest:
- mycie zębów po ostatnim posiłku,
- picie w nocy wyłącznie wody,
- ograniczenie słodzonych napojów,
- usunięcie z diety ciasteczek, chrupek, herbatników i podobnych produktów,
- wprowadzenie świeżych owoców i warzyw.
Leczenie zmian próchnicowych odbywa się w gabinecie dentystycznym i może obejmować:
- fluoryzację,
- impregnowanie, czyli lapisowanie zębów roztworem azotanu srebra,
- zakładanie wypełnień lub koron.
O postępowaniu zawsze decyduje lekarz po zbadaniu dziecka.
Próchnica butelkowa — zapobieganie w 5 krokach
Jak w przypadku większości schorzeń, również tutaj można zminimalizować ryzyko pojawienia się próchnicy butelkowej, jeśli postawimy na odpowiednią profilaktykę.
Oto pięć prostych zasad ważnych dla zdrowia dziecka.
- Mycie dziąseł i zębów dziecka — nawet jeśli niemowlę nie ma jeszcze zębów, należy dbać o higienę jego jamy ustnej. Najlepiej przemywać dziąsła dwa razy dziennie, rano i wieczorem, gazikiem nasączonym przegotowaną i lekko przestudzoną wodą. Kiedy pojawią się pierwsze ząbki, kupujemy szczoteczkę odpowiednią do wieku i możemy zacząć używać pasty. Starsze dzieci powinny wyrobić nawyk dokładnego mycia zębów rano i wieczorem oraz wiedzieć, że po szczotkowaniu nie powinny już nic jeść przed snem.
- Unikanie cukrów — dziecko do prawidłowego rozwoju nie potrzebuje soków ani słodzonych herbatek. Zwykła woda jest wystarczająca. Jeśli wyrobimy w dziecku zdrowy nawyk jej picia, również w późniejszym okresie życia chętniej będzie po nią sięgać.
- Mycie smoczka i łyżeczki — wciąż zdarza się widzieć mamy oblizujące smoczek lub plastikowe sztućce, które upadną na podłogę. To bardzo łatwy sposób przekazania dziecku bakterii wywołujących próchnicę. Zamiast tego najlepiej przepłukać smoczek pod bieżącą wodą lub wodą z butelki. Lepiej również nie korzystać z tego samego kubka i nie całować dziecka bezpośrednio w usta.
- Ograniczanie jedzenia z butelki — nie należy pozwalać dziecku zasypiać z butelką ani chodzić z nią w ciągu dnia. Zamiast tego warto zachęcać dziecko do samodzielnego jedzenia rączkami. O metodzie karmienia BLW pisałam tutaj: https://mamaortodonta.pl/blw-metoda-karmienia-dziecka-oparta-na-zaufaniu-i-zabawie/.
- Wizyty u stomatologa od najmłodszych lat — regularne wizyty u dentysty raz na pół roku są bardzo ważne. Tylko specjalista jest w stanie fachowo ocenić stan zdrowia jamy ustnej dziecka i rozpoznać objawy próchnicy. Pierwsza wizyta zalecana jest tuż po rozpoczęciu okresu ząbkowania.
Pamiętajmy, że profilaktyka to podstawa.
Polecane tematy
- Próchnica butelkowa – przyczyny, objawy i profilaktyka w 5 krokach
- Próchnica wczesna lub inaczej wczesnego dzieciństwa
- Powikłania próchnicy
- Dieta i inne czynniki, które wpływają na powstanie próchnicy
- Czy istnieje dieta dla zdrowych zębów?
- Jaka pasta do zębów będzie najlepsza dla dziecka?
- Jak zachęcić dziecko do mycia zębów?
- Jak myć zęby?
Disclaimer
Powyższy materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny.
Nie stanowi porady medycznej ani indywidualnej rekomendacji terapeutycznej.
Każdy przypadek wymaga indywidualnej konsultacji z lekarzem oraz odpowiedniej diagnostyki.
Leave A Reply