Dbanie o zdrowie zębów i jamy ustnej w okresie ciąży jest bardzo ważne, nie tylko ze względu na dobro przyszłej mamy, ale również jej dziecka. Stan uzębienia kobiety może bowiem wpływać na zdrowie maluszka. W trakcie ciąży należy więc dbać o jamę ustną, pilnując okresowych wizyt kontrolnych u stomatologa oraz – w razie potrzeby – wykonywać konieczne zabiegi. Co ważne, dentysta powinien przekazać przyszłej mamie wszelkie niezbędne wskazówki i zalecenia profilaktyczne, które powinny być istotnym elementem rutynowej opieki prenatalnej.
Dlaczego zdrowie jamy ustnej w ciąży jest tak ważne?
W trakcie ciąży bardzo istotna jest odpowiednia profilaktyka stomatologiczna i leczenie zębów. Podczas tych niezwykłych 9 miesięcy wzrasta bowiem ryzyko zachorowania na próchnicę, wystąpienia erozji szkliwa, zmian w obrębie dziąseł i zapalenia przyzębia.
Istotne jest to, że schorzenia te mają wpływ na stan zdrowia jeszcze nienarodzonego dziecka. Bakterie bytujące w jamie ustnej matki będą jako pierwsze zasiedlały jamę ustną noworodka, mogą więc wpływać na pojawienie się u niego próchnicy wczesnego dzieciństwa (ECC). Natomiast zapalenie dziąseł i przyzębia ciężarnej powoduje wzrost ryzyka przedwczesnego porodu i niskiej wagi urodzeniowej dziecka.
Nie wszystkie przyszłe mamy zdają sobie jednak sprawę z potencjalnych zagrożeń. Nie wiedzą też, jak dbać o zdrowie jamy ustnej w tym czasie. Dużą rolę odgrywają więc sami stomatolodzy, którzy powinni roztaczać odpowiednią opiekę stomatologiczną nad ciężarną.
Warto zadbać o zęby jeszcze przed ciążą
Oczywiście o stan zębów i jamy ustnej warto zadbać jeszcze przed zajściem w ciążę. Kobieta planująca macierzyństwo powinna odwiedzić stomatologa, wyleczyć wszystkie ewentualne ubytki i wykonać profesjonalną higienizację w gabinecie dentystycznym.
To jednak nie koniec. Również po zajściu w ciążę należy odbywać wizyty kontrolne, podczas których oceniony zostanie stan zdrowia zębów, dziąseł i przyzębia przyszłej mamy.
Dentysta przyjmujący pacjentkę planującą ciążę lub będącą już w ciąży powinien uświadomić ją w temacie potencjalnych zagrożeń i wyjaśnić, jakie są przyczyny problemów ze zdrowiem zębów i jamy ustnej w ciąży.
Czy ciąża sama w sobie niszczy zęby?
Mitem jest to, że schorzenia takie jak próchnica czy zapalenie dziąseł pojawiają się na skutek samej ciąży i tego, że rozwijające się w łonie matki dziecko pozbawia ją wszystkich składników niezbędnych do utrzymania jamy ustnej w dobrym stanie.
Ryzyko tych chorób wzrasta przede wszystkim dlatego, że w ciąży bardzo często dochodzi do zaniedbań higienicznych w obrębie jamy ustnej. Mogą pojawić się one szczególnie w pierwszym trymestrze, kiedy kobieta cierpi na nudności, wymioty, jest zmęczona i osłabiona, a przez to bardziej niechętna do dokładnego i regularnego czyszczenia zębów.
Taka przyszła mama potrzebuje dużo samozaparcia i motywacji, aby mimo złego samopoczucia nie zaniedbać stanu jamy ustnej.
Poza tym ryzyko chorób jamy ustnej wzrasta również dlatego, że w trakcie ciąży zwiększa się ilość bakterii próchnicotwórczych. W pierwszym i drugim trymestrze może także występować mniejsze wydzielanie śliny, która ma działanie oczyszczające.
Nie bez znaczenia są również zmiany hormonalne, które mogą ułatwiać wzrost pewnych rodzajów bakterii powodujących m.in. zapalenie dziąseł. Także wymioty i refluks, tak często występujące u ciężarnych, prowadzą do niekorzystnych zmian pH w jamie ustnej, powodując erozję szkliwa.
Sposób odżywiania kobiet w trakcie ciąży również często zmienia się na niekorzyść. Pojawiają się niezdrowe zachcianki, wzrasta częstotliwość spożywania węglowodanów, a przez mdłości dieta staje się uboga i dostosowana do możliwości ciężarnej.
Dlatego dentysta powinien udzielić przyszłej mamie wszelkich niezbędnych porad dotyczących właściwej higieny jamy ustnej w ciąży oraz optymalnej diety sprzyjającej zdrowiu zębów.
Jak dbać o zęby w ciąży?
Podstawowe zasady higieny, których powinna przestrzegać kobieta w ciąży, nie odbiegają od standardowych. Należy myć zęby pastą z fluorem co najmniej dwa razy dziennie, używać nici dentystycznej do oczyszczania przestrzeni międzyzębowych, stosować płukanki z fluorem bez alkoholu oraz oczyszczać język.
Dodatkowo można sięgać po irygator, który bardzo dobrze sprawdza się podczas oczyszczania trudno dostępnych miejsc.
Wymioty i erozja szkliwa
Jeżeli ciężarna wymiotuje, powinna odpowiednio dbać o zęby, aby na skutek oddziaływania kwasu żołądkowego nie doszło do erozji szkliwa.
Po wymiotach nie wolno od razu szczotkować zębów. Można jedynie przepłukać jamę ustną wodą i należy odczekać około pół godziny, aby kwas w jamie ustnej się zneutralizował. Dopiero po tym czasie można umyć zęby.
U niektórych kobiet, u których z powodu zmian hormonalnych dochodzi do przerostu dziąseł, higiena powinna być jeszcze bardziej restrykcyjna.
Dieta a zdrowie zębów w ciąży
Bardzo ważne jest również wprowadzenie optymalnej diety bogatej w białko, wapń, fosfor, fluor i witaminy A, C oraz D.
Równie istotna jak jakość diety jest ilość i częstotliwość spożywanych posiłków. Należy unikać podjadania między posiłkami oraz w nocy, ponieważ prowadzi to do ciągłego odkładania płytki nazębnej i spadku pH w jamie ustnej.
Czy leczenie zębów w ciąży jest bezpieczne?
Jeżeli zachodzi taka potrzeba, pacjentka podczas wizyty kontrolnej powinna mieć usunięty kamień nazębny za pomocą skalingu i piaskowania. Tego typu profesjonalne zabiegi można, a nawet trzeba wykonywać w ciąży, aby uniknąć większych problemów stomatologicznych.
Podobnie wygląda kwestia leczenia zębów. Ono również może być przeprowadzane u kobiet w ciąży. Nie jest ono szkodliwe, a wręcz konieczne w przypadku pojawienia się problemów takich jak próchnica czy zapalenie dziąseł.
Pacjentka powinna być poinformowana, że leczenie stomatologiczne może być przeprowadzane przez cały okres ciąży, choć najbardziej optymalny jest drugi trymestr, kiedy najbardziej nieprzyjemne objawy już mijają, a do porodu pozostaje jeszcze sporo czasu.
Jeśli jednak zachodzi pilna potrzeba, nie patrzymy na zaawansowanie ciąży, tylko działamy. Ważniejsze jest usunięcie najbardziej zagrażających ubytków próchnicowych i stanów zapalnych.
Znieczulenie u dentysty w ciąży
Pacjentka powinna wiedzieć, że znieczulenie może być podawane również w ciąży. Nie zaszkodzi ono dziecku.
Ważne jest natomiast, aby leczenie stomatologiczne ciężarnych było jak najmniej bolesne, ponieważ stres i ból mogą prowokować przedwczesne skurcze macicy.
RTG zębów w ciąży
Kobiety w ciąży mogą również wykonywać zdjęcia rentgenowskie zębów, które bywają niezbędne przy diagnostyce ostrych stanów zapalnych lub chorób o niejasnej etiologii.
Wiązka promieniowania jest skierowana w kierunku zęba, przebiega przez głowę i szczękę lub żuchwę, nie dotyka więc w żaden sposób brzucha. Pacjentka dodatkowo osłonięta jest ołowianym fartuchem, a dawki promieniowania są minimalne.
Korzyści z leczenia i wykonania zdjęcia rentgenowskiego zęba wymagającego leczenia kanałowego są większe niż ryzyko wynikające z braku diagnostyki i leczenia.
Zdrowie jamy ustnej dziecka zaczyna się już w ciąży
Przyszła mama powinna być również doinformowana w temacie higieny i profilaktyki zdrowia jamy ustnej dziecka od pierwszych dni jego życia oraz terminu pierwszych dziecięcych wizyt kontrolnych.
Powinna także wiedzieć, że leczenie zębów mlecznych i utrzymanie pełnego uzębienia mlecznego aż do momentu wyrzynania zębów stałych jest bardzo ważne.
Polecane artykuły
- Kobieta w ciąży u stomatologa
- Jak dbać o zęby w ciąży?
- Czy w wyniku ciąży można stracić wszystkie zęby?
- Wpływ zdrowia jamy ustnej na przebieg ciąży i zdrowie dziecka
- Wpływ karmienia piersią na rozwój próchnicy u dziecka
- Wpływ nocnego karmienia na zęby mleczne
- Kiedy po raz pierwszy iść z dzieckiem do dentysty?
- Jak przygotować dziecko do pierwszej wizyty u stomatologa?
Disclaimer:
Powyższy materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady medycznej ani indywidualnej rekomendacji terapeutycznej. Każdy przypadek wymaga indywidualnej konsultacji z lekarzem oraz odpowiedniej diagnostyki.
You might also like
Leave A Reply