Drogie Mamy, macie wiele wątpliwości dotyczących zębów mlecznych Waszych dzieci. Pytacie mnie:
- w jakim wieku dziecko powinno zacząć ząbkować,
- czy wygląd zębów jest prawidłowy,
- kiedy rozpocząć mycie zębów,
- jakich środków używać do higieny jamy ustnej.
Postanowiłam więc przygotować wpis typu A–Z o uzębieniu mlecznym. Zachęcam do lektury 🙂
Ząbkowanie
Zanim przejdziemy do samego ząbkowania, warto wspomnieć kilka słów o stanie zgryzu noworodka.
Dziecko rodzi się z fizjologicznie cofniętą żuchwą. Stan ten zwykle wyrównuje się w pierwszych miesiącach życia, a sprzyja temu ssanie piersi.
Około 6 miesiąca życia zaczynają wyrzynać się pierwsze zęby mleczne.
Kolejność wyrzynania zębów mlecznych
Natura uporządkowała kolejność pojawiania się mleczaków.
Najpierw wyrzynają się:
- dolne siekacze — jedynki i dwójki,
- następnie górne siekacze.
Często kilka zębów pojawia się jednocześnie, jednak sama kolejność zwykle pozostaje podobna.
Następnie pojawiają się „czwórki”. Dopiero później wyrzynają się mleczne kły, czyli „trójki”.
Na końcu pojawiają się „piątki”.
Dziecko około 3 roku życia powinno mieć już pełne uzębienie mleczne.
Diagram z kolejnością wyrzynania się zębów.
Wczesne i późne ząbkowanie
Zdarza się, że dzieci zaczynają ząbkować bardzo wcześnie — już około 4 miesiąca życia.
Mówimy wtedy o ząbkowaniu wczesnym.
Z kolei ząbkowanie po ukończeniu pierwszego roku życia określane jest jako ząbkowanie późne.
Może ono wymagać konsultacji specjalistycznej.
Za możliwe przyczyny późnego ząbkowania uważa się między innymi:
- krzywicę,
- zaburzenia hormonalne,
- przedawkowanie witaminy D,
- nadmierną ilość fluoru lub żelaza.
Moment pojawiania się zębów jest jednak często indywidualny i bywa dziedziczny.
Warto więc podpytać rodziców, kiedy sami zaczęliśmy ząbkować — nasze dzieci często mają podobny schemat rozwoju.
Cechy zębów mlecznych
Zęby mleczne różnią się od stałych pod wieloma względami.
- Są mniejsze, drobniejsze i bielsze niż zęby stałe.
- Jest ich mniej — łącznie 20.
- Łuki zębowe mają kształt półkola.
- Między zębami często występują szpary, które są prawidłowe i potrzebne.
- Zęby mleczne są delikatniejsze i bardziej podatne na próchnicę.
Szpary między zębami mlecznymi przygotowują miejsce dla większych zębów stałych.
Jak dbać o zęby mleczne?
Zęby mleczne wymagają bardzo dobrej higieny.
Zaniedbania szybko prowadzą do próchnicy, a przedwczesna utrata mleczaków może skutkować wadami zgryzu i problemami z wyrzynaniem zębów stałych.
Higiena jamy ustnej niemowlęcia
- Przed pojawieniem się zębów przemywamy wały dziąsłowe jałowym gazikiem nasączonym przegotowaną wodą.
- Zęby zaczynamy myć od momentu pojawienia się pierwszego ząbka.
- Mycie zębów pomaga budować prawidłowe nawyki higieniczne.
Jaką szczoteczkę wybrać?
Można stosować:
- tradycyjne szczoteczki z miękkim włosiem,
- silikonowe szczoteczki na palec,
- szczoteczki elektryczne — jeśli dziecko ich się nie boi.
Najważniejsze, aby szczoteczka miała małą główkę i była dostosowana do wieku dziecka.
Pasta do zębów dla dziecka
Początkowo można używać samej szczoteczki zwilżonej wodą.
Później wprowadzamy śladową ilość pasty.
Zgodnie z rekomendacjami można stosować pastę z fluorem o stężeniu 1000 ppmF już od pojawienia się pierwszego zęba, jednak ilość pasty musi być minimalna.
Od około 3 roku życia stosujemy ilość wielkości ziarenka grochu.
Warto pamiętać, że fluor jest pierwiastkiem toksycznym, dlatego rodzic powinien nadzorować szczotkowanie.
Jak prawidłowo myć zęby mleczne?
- Myjemy zęby ruchem okrężnym.
- Oczyszczamy każdą powierzchnię zęba.
- Nie zapominamy o języku.
- Szczotkujemy zęby co najmniej dwa razy dziennie.
Bardzo ważne jest wieczorne mycie zębów, ponieważ w czasie snu wydziela się mniej śliny i to właśnie nocą próchnica rozwija się najłatwiej.
Rodzice powinni kontrolować i poprawiać szczotkowanie nawet do około 8 roku życia dziecka.
Dieta a zdrowie zębów mlecznych
Ogromne znaczenie dla zdrowia jamy ustnej ma odpowiednia dieta dziecka.
- Mleko matki ma korzystniejszy wpływ na zdrowie zębów niż mleko modyfikowane.
- W nocy najlepiej podawać dziecku wodę.
- Należy ograniczać słodycze oraz produkty lepkie i długo zalegające na zębach.
- Dziecko powinno jeść warzywa i owoce w kawałkach, które wspomagają samooczyszczanie zębów.
Dlaczego trzeba dbać o zęby mleczne?
Nadal można spotkać się z przekonaniem, że mleczaków nie trzeba leczyć, ponieważ i tak wypadną.
To nieprawda.
Zęby mleczne pełnią bardzo ważne funkcje:
- utrzymują miejsce dla zębów stałych,
- wspomagają prawidłowe żucie,
- wpływają na rozwój mowy,
- kształtują łuki zębowe i wygląd twarzy,
- zmniejszają ryzyko problemów z uzębieniem stałym.
Nieleczona próchnica może prowadzić do powstawania ropni i stanów zapalnych, które stanowią ognisko zakażenia dla całego organizmu.
Pierwsza wizyta u dentysty
Pierwsza adaptacyjna wizyta u stomatologa powinna odbyć się około pierwszego roku życia dziecka.
Podczas wizyty dentysta:
- oceni stan zębów,
- sprawdzi przebieg wyrzynania,
- oceni rozwój zgryzu.
Kontrole stomatologiczne powinny odbywać się regularnie — co najmniej raz w roku.
Dzięki temu dziecko oswaja się z gabinetem stomatologicznym i nie kojarzy wizyty wyłącznie z bólem oraz leczeniem.
Kiedy potrzebna jest konsultacja ortodontyczna?
Krzywe ustawienie mleczaków zwykle nie wymaga leczenia ortodontycznego.
Wyjątkiem są poważniejsze wady, takie jak:
- zgryz krzyżowy,
- odwrotne zachodzenie zębów.
Warto zgłosić się na kontrolę ortodontyczną po wyrznięciu wszystkich zębów mlecznych.
Co może zaburzać rozwój zgryzu?
Jeśli chcecie wspierać prawidłowy rozwój zgryzu dziecka, zwróćcie uwagę, czy maluch:
- oddycha przez usta,
- ma stale otwartą buzię,
- ssie palce,
- je wyłącznie miękkie pokarmy,
- długo korzysta z butelki ze smoczkiem,
- ma wadę wymowy lub nieprawidłowo układa język.
Wszystkie te czynniki mogą zwiększać ryzyko rozwoju wad zgryzu.
Podsumowanie
Uff… jest tego trochę 🙂
Mam jednak nadzieję, że rozwiałam większość Waszych wątpliwości dotyczących uzębienia mlecznego.
Jeśli nie — zachęcam do zadawania pytań i komentowania wpisu.
A jeśli tak — polecajcie go innym Mamom 🙂
Polecane artykuły
- Problemy z wyrzynaniem zębów
- Wymiana zębów mlecznych na stałe
- Przerwy między zębami mlecznymi
- Wędzidełko wargi górnej
- Kiedy po raz pierwszy iść z dzieckiem do dentysty?
- Jak przygotować dziecko do pierwszej wizyty u stomatologa?
Disclaimer:
Powyższy materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady medycznej ani indywidualnej rekomendacji terapeutycznej. Każdy przypadek wymaga indywidualnej konsultacji z lekarzem oraz odpowiedniej diagnostyki.
Leave A Reply