Wędzidełko wargi górnej

W ostatnim czasie dużo pisze się i mówi o wędzidełku języka. Natomiast temat wędzidełka wargi górnej wydaje się nieco pomijany.

Wokół tego zagadnienia narosło również wiele mitów, które bywają powielane nie tylko przez pacjentów, ale czasami nawet przez specjalistów.

Często słyszy się, że zaburzenia budowy wędzidełka wargi górnej mogą być przyczyną:

• próchnicy,
• powstawania diastemy,
• trudności z karmieniem piersią u niemowląt.

Ile jest w tym prawdy?

Co to jest wędzidełko wargi górnej?

Wędzidełko wargi górnej jest charakterystycznym trójkątnym fałdem tkanki łącznej przebiegającym pionowo na środku górnego łuku zębowego.

Łączy wewnętrzną stronę wargi górnej z wyrostkiem zębodołowym.

Jeśli koniuszkiem języka dotkniemy przestrzeni między jedynkami a wargą, można wyczuć charakterystyczną „linę” dzielącą górny przedsionek jamy ustnej na pół.

To właśnie wędzidełko wargi górnej.

Jego główną funkcją jest podtrzymywanie i kontrola ruchomości wargi.

Prawidłowo rozwinięte powinno umożliwiać swobodne i bezbolesne unoszenie wargi.

Warto jednak podkreślić, że nie istnieje jeden idealny wzorzec budowy wędzidełka.

Może ono różnić się:

• grubością,
• długością,
• miejscem przyczepu.

Patologie wędzidełka wargi górnej

Mimo dużej zmienności istnieją pewne normy dotyczące budowy tej struktury.

Do nieprawidłowości zaliczamy między innymi:

• wrodzony przerost wędzidełka,
• nieprawidłowy przyczep.

Wrodzony przerost charakteryzuje się nadmiernym zgrubieniem spowodowanym rozrostem włókien tkanki łącznej.

Rodzaje przyczepów wędzidełka

Wędzidełko wargi górnej może mieć różne miejsca przyczepu:

• przyczep śluzówkowy,
• przyczep dziąsłowy,
• przyczep brodawkowy,
• przyczep penetrujący.

Za prawidłowy uważa się przyczep śluzówkowy i dziąsłowy.

Patologiczny przyczep może sięgać brodawki międzyzębowej lub nawet przechodzić na podniebienie.

Podział wg Lawrence Kotlowa

Należy jednocześnie podkreślić, że u niemowląt normą jest dość niski przyczep wędzidełka, znajdujący się na szczycie wału dziąsłowego.

Wraz z wiekiem jego położenie naturalnie przesuwa się wyżej.

Jakie problemy może powodować nieprawidłowe wędzidełko?

Nieprawidłowa budowa wędzidełka może wpływać na różne aspekty funkcjonowania jamy ustnej.

Diastema

Nadmiernie rozwinięte wędzidełko może prowadzić do diastemy prawdziwej.

Dotyczy to sytuacji, gdy szpara między stałymi jedynkami przekracza 2 mm.

Włókna przerośniętego wędzidełka mogą wnikać pomiędzy siekacze i utrudniać ich złączenie.

Taka cecha często występuje rodzinnie.

O diastemie pisałam szerzej tutaj.

Problemy z higieną

Przerośnięte i mocno pofałdowane wędzidełko może utrudniać dokładne oczyszczanie okolicy górnych jedynek.

Według niektórych źródeł może to zwiększać ryzyko:

• próchnicy siekaczy,
• stanów zapalnych dziąseł.

Nie ma jednak jednoznacznych dowodów naukowych potwierdzających taki związek przyczynowo-skutkowy.

Recesje dziąseł

Do innych problemów zalicza się recesje dziąseł przy jedynkach.

Mogą one powstawać, gdy wędzidełko jest nadmiernie naciągane.

Występuje wtedy tzw. pull syndrome, czyli zbielenie dziąsła podczas pociągania wargi ku górze i do przodu.

Wpływ na mowę i estetykę

Nieprawidłowy przyczep wędzidełka może czasami utrudniać wymowę głosek wargowych, takich jak:

• „P”,
• „B”,
• „M”.

U części pacjentów grube, nisko przyczepione wędzidełko połączone z diastemą może być również odbierane jako problem estetyczny, szczególnie przy tzw. gummy smile.

fot. źródło: czytelniamedyczna.pl

Wędzidełko wargi górnej a karmienie piersią

Można spotkać się z opiniami, że niski przyczep wędzidełka odpowiada u niemowląt za trudności związane z karmieniem piersią.

Zakłada się wtedy, że dziecko:

• ma problem z prawidłowym uchwyceniem brodawki,
• nie uszczelnia odpowiednio ust podczas ssania,
• nie pobiera wystarczającej ilości mleka.

W konsekwencji może to prowadzić do:

• dłuższych i częstszych karmień,
• słabszego przyrostu masy ciała,
• kolek,
• refluksu,
• drażliwości dziecka.

Mama może z kolei doświadczać bólu brodawek oraz zastojów pokarmu.

Czy rzeczywiście trzeba się tym martwić?

Współczesne podejście do niektórych patologii wędzidełka zmienia się.

Coraz częściej podkreśla się, że wariantów budowy wędzidełka może być bardzo wiele, a nawet spore odchylenia od normy nie zawsze powodują problemy.

Dlatego obecnie specjaliści coraz częściej oceniają każdy przypadek indywidualnie.

Sama ocena wyglądu i przyczepu wędzidełka nie powinna automatycznie kwalifikować niemowlęcia do zabiegu frenotomii.

Nie ma również jednoznacznych dowodów na to, że izolowane podcięcie wyłącznie wędzidełka wargi górnej wyraźnie poprawia karmienie piersią.

Dotychczasowe badania częściej pokazują poprawę po jednoczesnym podcięciu:

• wędzidełka języka,
• wędzidełka wargi górnej.

Warto pamiętać, że za prawidłowe pobieranie pokarmu odpowiada przede wszystkim praca języka i żuchwy.

Warga górna bierze udział głównie w uszczelnieniu.

Co zrobić w przypadku trudności?

Jeżeli niemowlę ma problemy z pobieraniem pokarmu, warto najpierw skonsultować się ze specjalistą od laktacji.

Oceni on:

• technikę ssania,
• pozycję podczas karmienia,
• funkcję jamy ustnej.

Warto również ocenić wędzidełko języka, ponieważ to ono częściej odpowiada za problemy funkcjonalne.

Dopiero po wykluczeniu innych przyczyn można rozważyć zabieg podcięcia wędzidełka wargi górnej.

W przypadku próchnicy siekaczy należy przede wszystkim skupić się na poprawie higieny jamy ustnej oraz ocenie innych czynników ryzyka.

Pamiętajmy również, że nie wykonuje się frenotomii profilaktycznie.

Zabieg wykonany u noworodka lub dziecka z uzębieniem mlecznym nie zapobiega późniejszemu wystąpieniu diastemy między stałymi jedynkami.

Polecane artykuły

• Skrócone wędzidełko podjęzykowe
• Diastema — jak i kiedy ją leczyć?
• Przerwy między zębami mlecznymi
• Czego nie wiecie o języku?
• Wszystko, co chcielibyście wiedzieć o zębach mlecznych
• Kiedy po raz pierwszy iść z dzieckiem do dentysty?

Disclaimer:
Powyższy materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady medycznej ani indywidualnej rekomendacji terapeutycznej. Każdy przypadek wymaga indywidualnej konsultacji z lekarzem oraz odpowiedniej diagnostyki.