Dziś pierwszy gościnny wpis. Lek. dent. Katarzyna Dulna — stomatolog, z którą współpracuję w Triclinium, wyjaśni Wam, w jaki sposób staw skroniowo-żuchwowy może powodować bóle głowy. Jeśli nagminnie cierpicie z tego powodu, koniecznie przeczytajcie artykuł dr Kasi.
Bóle głowy należą do najczęstszych schorzeń neurologicznych, a ich uporczywa postać, często mylona z migreną, dotyczy dużej części populacji. U niektórych osób stanowią one bardzo poważny problem medyczny. Jak każdy przewlekły ból, poprzez zespół wyczerpania nadnerczowego, mogą prowadzić również do depresji.
Przyczyny migren i bólów migrenopodobnych nadal nie są do końca poznane. Mówi się o podłożu genetycznym, wpływie stresu, a także niektórych pokarmów, takich jak kawa, czekolada, czerwone wino czy sery. Jednak za przewlekłymi bólami głowy może stać także znacznie mniej oczywisty problem — dysfunkcja stawu skroniowo-żuchwowego.
Staw skroniowo-żuchwowy — czym jest?
Staw skroniowo-żuchwowy (SSŻ) odpowiada za ruchomość żuchwy niezbędną do przeżuwania pokarmów, przełykania oraz mówienia. Dzięki niemu żuchwa może poruszać się do przodu i do tyłu, w górę i w dół oraz na boki.
Praca stawu możliwa jest dzięki wyrostkowi kłykciowemu żuchwy umieszczonemu w dołku stawowym kości skroniowej. Pomiędzy nimi znajduje się krążek stawowy amortyzujący ruchy w obrębie stawu. Dookoła stawu znajdują się mięśnie stabilizujące jego struktury i generujące ruchy żuchwy.
Staw wraz z mięśniami tworzy wspólnie układ ruchu narządu żucia (URNŻ). Jak większość układów w organizmie, działa on niezauważalnie do momentu pojawienia się zaburzeń.
Objawy dysfunkcji stawu skroniowo-żuchwowego
Objawy dysfunkcji URNŻ mogą pojawiać się zarówno w okolicy stawu, jak i w miejscach odległych, przez co często w ogóle nie są kojarzone z problemem stomatologicznym.
Do podstawowych objawów należą:
- bóle w okolicy uszu nasilające się podczas jedzenia lub szerokiego otwierania ust,
- trudności z przeżuwaniem twardych pokarmów,
- ograniczona ruchomość żuchwy,
- blokowanie żuchwy lub jej „wypadanie” ze stawu,
- charakterystyczne klikanie podczas otwierania ust,
- uczucie tarcia w stawie,
- poranne zmęczenie mięśni twarzy,
- bruksizm, czyli zaciskanie i zgrzytanie zębami.
Poza tym mogą pojawiać się objawy mniej oczywiste, takie jak:
- bóle szyi,
- bóle pleców i ramion,
- bóle uszu,
- rozległe bóle twarzy,
- bóle za oczami,
- zawroty głowy,
- mrowienie palców,
- omdlenia.
Jak dochodzi do zaburzeń SSŻ?
Przyczyn zaburzeń stawu skroniowo-żuchwowego jest wiele. Do najczęstszych należą wady zgryzu, zwłaszcza tyłozgryzy, braki zębowe oraz zaburzenia układu czaszkowego.
Nawet brak jednego zęba jest dużym wyzwaniem dla zgryzu. Każda zmiana, np. brak zęba czy źle dopasowane wypełnienie, powoduje konieczność ponownego dopasowania wzajemnej pozycji szczęki i żuchwy. To może prowadzić do zmiany ustawienia głowy oraz nierównomiernego napięcia mięśniowego w całym ciele.
Układ stomatognatyczny, obręcz barkowa oraz miednica funkcjonują jak system naczyń połączonych. Zaburzenia w jednym obszarze mogą prowadzić do kompensacyjnych problemów w innych częściach organizmu.
Przyczyną dysfunkcji SSŻ mogą być także:
- urazy głowy i szczęk,
- wypadki komunikacyjne,
- przewlekły stres,
- nawykowe zaciskanie zębów.
Dlaczego staw skroniowo-żuchwowy może powodować bóle głowy?
Szacuje się, że bardzo duża część przewlekłych bólów głowy może mieć pochodzenie stomatologiczne. Dysfunkcja stawu wynikająca np. z wady zgryzu lub przewlekłego zaciskania zębów powoduje wzrost napięcia mięśniowego.
Tkanki otaczające staw skroniowo-żuchwowy należą do najlepiej unerwionych i unaczynionych w organizmie. Każde zaburzenie w stawie prowadzi do nierównomiernej pracy mięśni i ich przeciążenia.
Długotrwałe napięcie mięśniowe może powodować przemieszczenie krążka stawowego, objawiające się charakterystycznym klikaniem. Z czasem prowadzi to do dalszego przeciążenia stawu oraz nasilenia bólu.
Przemieszczenie struktur stawu w kierunku kanału słuchowego może wywoływać również:
- szumy uszne,
- zaburzenia słuchu,
- bóle okolicy ucha.
Jak odróżnić bóle głowy pochodzenia stomatologicznego od migreny?
Siła bólu może być bardzo podobna. Zarówno migrenie, jak i bólom pochodzenia stomatologicznego mogą towarzyszyć nudności.
Ból związany z dysfunkcją SSŻ często jest jednak symetryczny i promieniuje do szyi oraz ramion. Migrena zazwyczaj ma charakter jednostronny i często towarzyszy jej światłowstręt.
W przypadku podejrzenia migreny należy skonsultować się z neurologiem. Jeśli natomiast problem ma podłoże stomatologiczne, leczenie powinno odbywać się pod opieką stomatologa zajmującego się zaburzeniami SSŻ.
Jak wygląda terapia zaburzeń SSŻ?
Kluczowe znaczenie ma prawidłowe ustalenie przyczyny problemu. Dopiero wtedy można dobrać odpowiednią metodę leczenia.
Najczęściej pierwszym etapem terapii są szyny terapeutyczne mające przywrócić równowagę mięśniową oraz prawidłowe ustawienie krążka stawowego.
Kolejne etapy leczenia mogą obejmować:
- leczenie ortodontyczne,
- odbudowę braków zębowych,
- korektę kształtu zębów,
- wymianę nieprawidłowych wypełnień.
Terapia często prowadzona jest przez zespół specjalistów obejmujący stomatologów, fizjoterapeutów oraz terapeutów funkcjonalnych.
W niektórych przypadkach konieczne jest również leczenie farmakologiczne mające zmniejszyć napięcie mięśniowe i dolegliwości bólowe.
Wszystkich pacjentów zmagających się z nawracającymi bólami i zawrotami głowy zachęcam do konsultacji oraz szczegółowego badania stawu skroniowo-żuchwowego.
Lek. dent. Katarzyna Dulna – stomatolog warszawskiego Centrum Medycyny Nowoczesnej Triclinium (www.triclinium.pl), absolwentka Oddziału Stomatologii I Wydziału Lekarskiego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego oraz licznych szkoleń podyplomowych. Z zamiłowania do piękna i harmonii związana z obszarami stomatologii estetycznej, obecnie z ortodoncją. Orędowniczka holistycznego podejścia do zdrowia i funkcjonowania organizmu, w swojej praktyce ortodontycznej promująca znaczenie ogólnego dobrostanu organizmu oraz leczenia czynnościowego umożliwiającego prawidłowe funkcjonowanie struktur twarzoczaszki i układu ruchu narządu żucia.
Polecane wpisy
- Jak stan zębów i jamy ustnej wpływa na zdrowie całego organizmu?
- Czy aparat ortodontyczny pomoże przy problemach ze stawem skroniowo-żuchwowym?
- Czy utrata zębów może wpływać na rozwój demencji i Alzheimera?
- Wpływ leczenia ortodontycznego na moczenie nocne u dzieci
- Wpływ nadwrażliwości pokarmowych na rozwój zgryzu dziecka
Powyższy materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny.
Nie stanowi porady medycznej ani indywidualnej rekomendacji terapeutycznej.
Każdy przypadek wymaga indywidualnej konsultacji z lekarzem oraz odpowiedniej diagnostyki.






Leave A Reply