Jak stan zębów i jamy ustnej wpływa na zdrowie całego organizmu

Czy wiecie, że stan zdrowia zębów i jamy ustnej ma znaczący wpływ na zdrowie całego naszego organizmu? Próchnica, choroby dziąseł i przyzębia, a także wady zgryzu i utrata zębów niosą ogólnozdrowotne konsekwencje.

Zdrowie jamy ustnej ma ogromne znaczenie dla ogólnego dobrostanu naszego organizmu. Dzięki prawidłowo funkcjonującej jamie ustnej możemy swobodnie przeżuwać i połykać pokarmy, mówić, uśmiechać się, czuć smak, a także wyrażać emocje. Warto jednak pamiętać, że choroby jamy ustnej zwiększają ryzyko problemów dotyczących całego organizmu, w tym przede wszystkim chorób układu krążenia, układu oddechowego oraz układu trawienia.

Trzy główne rodzaje problemów jamy ustnej, które mają na to wpływ to:

• próchnica i jej powikłania,
• choroby dziąseł i przyzębia,
• wady zgryzu.

Próchnica i jej powikłania

Jama ustna stanowi bardzo sprzyjające środowisko dla rozwoju bakterii. Jak wiemy, na skutek ich działania powstaje próchnica zębów. Bakterie namnażają się w jamie ustnej, wytwarzając płytkę nazębną. Ta przezroczysta i lepka substancja osadza się na zębach i dziąsłach. Należy ją regularnie i bardzo dokładnie usuwać. W przeciwnym przypadku bakterie produkują kwasy z cukrów zawartych w resztkach pokarmowych, które uszkadzają zęby i prowadzą do powstawania ubytków.

Nieleczona próchnica prowadzi nie tylko do utraty zębów. Jama ustna jest otwartą drogą do reszty organizmu, dlatego bakterie mogą przemieszczać się do innych układów naszego ciała. Próchnica może być m.in. źródłem infekcji dolnych dróg oddechowych poprzez przedostawanie się patogenów z jamy ustnej do nosogardła i płuc.

Nieleczona próchnica może wywoływać również ostre zapalenia tkanek okołowierzchołkowych, czyli tkanek kostnych znajdujących się w sąsiedztwie wierzchołka korzenia zęba. Najczęstszą przyczyną takich zapaleń są bakterie bytujące w kanale korzeniowym zęba. W przypadku nieleczonego zakażenia bakterie rozprzestrzeniają się przez otwór w wierzchołku korzenia i atakują okoliczne tkanki.

Może dochodzić wtedy do zapalenia okostnej i tkanek miękkich, a w skrajnych przypadkach nawet do powstania ropnia. Ropnie okołoszczękowe należą do najpoważniejszych miejscowych powikłań próchnicy. Leczenie wymaga chirurgicznego nacięcia tkanek miękkich w celu uwolnienia ropy. Nieleczony stan może prowadzić nawet do powikłań mózgowych, takich jak zapalenie mózgu, opon mózgowo-rdzeniowych czy zakrzepowe zapalenie naczyń mózgowych.

Powinniśmy więc mieć świadomość, że nieleczona próchnica może mieć bardzo poważne skutki dla zdrowia całego organizmu. Odpowiadające za jej rozwój bakterie w sytuacji spadku odporności mogą przedostawać się do krwiobiegu, powodując m.in. zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie nerek czy nawet sepsę.

Choroby dziąseł i przyzębia

Liczne badania pokazują, że choroby dziąseł i przyzębia mają bardzo negatywny wpływ na organizm. Ryzyko wystąpienia chorób serca u osób z zapaleniem dziąseł i przyzębia jest nawet o 25–70 proc. wyższe.

Zapalenie przyzębia, czyli tkanek otaczających ząb i stykających się z nim w obrębie szyjki, wywołane jest infekcją bakteryjną. Stan zapalny może wpływać na rozwój miażdżycy, która stanowi jedną z głównych przyczyn ostrych zespołów wieńcowych.

Bakterie oraz ich toksyny bytujące w kieszonkach dziąsłowych uszkadzają dziąsła i mogą przedostawać się do naczyń krwionośnych, a następnie rozprzestrzeniać się do odległych tkanek i narządów, m.in. naczyń wieńcowych. Udowodniono obecność materiału genetycznego bakterii dominujących w przyzębiu w blaszkach miażdżycowych. Osoby z chorobami przyzębia są więc bardziej narażone na zawał serca oraz udar mózgu.

Innym następstwem tego typu schorzeń może być przyspieszenie pojawienia się cukrzycy, a jeśli jest już obecna – pogorszenie jej przebiegu.

Występowanie choroby przyzębia może wiązać się również z uszkodzeniem nerek i ich niewydolnością.

Dlatego tak ważne jest, aby szczególnie u osób obciążonych wysokim ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych oraz u cukrzyków wykonywana była regularna ocena stanu jamy ustnej. Pacjenci ci powinni rygorystycznie przestrzegać profilaktyki chorób przyzębia i pozostawać pod opieką periodontologa.

W ich przypadku niezwykle ważna jest codzienna dbałość o higienę jamy ustnej, obejmująca prawidłowe szczotkowanie zębów, czyszczenie przestrzeni międzyzębowych, regularną higienizację oraz leczenie chorób dziąseł i przyzębia.

Wady zgryzu a zdrowie całego organizmu

Wady zgryzu również nie pozostają bez znaczenia dla zdrowia całego organizmu. Jak już niejednokrotnie pisałam, jedną z głównych przyczyn ich rozwoju jest oddychanie przez usta oraz nieprawidłowa pozycja spoczynkowa języka w okresie dzieciństwa.

Jeśli podczas rozwoju dziecka usta pozostają często otwarte, a język znajduje się na dnie jamy ustnej zamiast na podniebieniu i stan taki utrzymuje się przez lata, u osoby dorosłej możemy spodziewać się zaburzonych proporcji twarzy oraz rozwoju wad zgryzu.

W wielu przypadkach zwężenie szczęki oraz dolna pozycja języka prowadzą również do częściowej blokady dróg oddechowych. Może to skutkować chrapaniem i bezdechem sennym, które stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia i życia. Bezdechy senne zwiększają ryzyko chorób układu krążenia, zawału serca oraz udaru mózgu.

Podczas bezdechu sennego dochodzi także do licznych wahań ciśnienia krwi wynikających ze zmian napędu oddechowego, co może niekorzystnie wpływać na pracę serca. Sprzyja to niedokrwieniu oraz zaburzeniom rytmu serca. Osoba z problemami drożności dróg oddechowych podczas snu pozostaje niedotleniona, co przekłada się również na pogorszenie jakości życia — zmęczenie, rozdrażnienie i problemy z koncentracją.

Dlatego tak ważne jest dbanie o prawidłowy rozwój zgryzu u dzieci. W okresie wzrostu mamy możliwość poszerzania łuków zębowych, a wraz z nimi również dróg oddechowych. W ten sposób dbamy nie tylko o estetykę zgryzu, ale także o zdrowie rozwijającego się organizmu.

Braki zębowe

Stany zapalne przyzębia prowadzą do miejscowej destrukcji tkanek i w efekcie do wypadania zębów. Podobnie dzieje się w przypadku nieleczonej próchnicy, kiedy ostatecznie konieczne może być usunięcie zęba.

Powinniśmy pamiętać, że zęby mają ogromne znaczenie dla prawidłowego odżywiania organizmu. Ich funkcją jest gryzienie, żucie oraz rozdrabnianie pokarmów.

Kiedy brakuje zębów, czynności te nie są wykonywane prawidłowo. Odbija się to na funkcjonowaniu układu trawiennego, ponieważ większe kawałki pożywienia są trudniejsze do strawienia. Mogą pojawiać się bóle żołądka i jelit, a także problemy z wypróżnianiem.

Zdarza się również, że dochodzi do ograniczeń dietetycznych, co może prowadzić do zaburzeń odżywiania. Jednym z priorytetów powinno być więc zapobieganie utracie zębów.

Zdrowie jamy ustnej a zdrowie organizmu

Jak widzicie, dbałość o higienę jamy ustnej i eliminowanie nieprawidłowości w jej rozwoju mają kluczowe znaczenie nie tylko dla utrzymania prawidłowych funkcji jamy ustnej, ale również dla zdrowia całego organizmu.

Podstawą uniknięcia wielu schorzeń i ich poważnych konsekwencji są pozornie bardzo proste działania — właściwe oczyszczanie zębów, prawidłowe oddychanie przez nos oraz eliminowanie oddychania przez usta.

Niestety te fundamentalne elementy nadal stanowią problem u wielu pacjentów. Jeśli chcecie zadbać nie tylko o zdrowie zębów, ale również całego organizmu, przypominam wpisy blogowe, które mogą Wam w tym pomóc.

Polecane wpisy

• Jak stan zębów i jamy ustnej wpływa na zdrowie całego organizmu?
• Czy utrata zębów może wpływać na rozwój Alzheimera i demencji starczej?
• Zaburzenia stawu skroniowo-żuchwowego a bóle głowy
• Czy aparat ortodontyczny wyleczy problem ze stawem skroniowo-żuchwowym?
• Wpływ leczenia ortodontycznego na moczenie nocne u dzieci
• Wpływ nadwrażliwości pokarmowych na rozwój zgryzu dziecka
• Jak myć zęby?
• Jak stan uzębienia jest powiązany z oddychaniem?

Powyższy materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny.
Nie stanowi porady medycznej ani indywidualnej rekomendacji terapeutycznej.
Każdy przypadek wymaga indywidualnej konsultacji z lekarzem oraz odpowiedniej diagnostyki.