Na to, czy Twoje dziecko będzie miało w dorosłym życiu piękne i proste zęby, masz już dziś realny wpływ. W tym wpisie przedstawię pięć sytuacji, na które warto zwrócić uwagę, aby zęby i twarz malucha rosły prawidłowo.
5 rzeczy, które wpływają na prawidłowy rozwój zgryzu i twarzy dziecka
1. Czy moje dziecko oddycha buzią czy nosem przy zamkniętych ustach?
Czy kiedykolwiek zdarzyło Ci się spojrzeć na swoje dziecko i upomnieć je, że ma otwarte usta? Większość osób w ogóle nie zwraca uwagi na ten szczegół, a ma on istotny wpływ na rozwój twarzy i ustawienie zębów u najmłodszych.
Dlaczego jest to aż tak ważne? Kiedy mamy lekko uchylone usta, język znajduje się pośrodku jamy ustnej lub leży na jej dnie, a takie ustawienie nie jest ani naturalne, ani prawidłowe. W przyszłości może to skutkować niedostatecznie rozwiniętą szczęką i żuchwą, wadami zgryzu oraz zaburzonymi proporcjami twarzy.
Przy zamkniętych ustach język powinien wywierać nacisk na podniebienie, kształtując tym samym szeroki łuk zębowy szczęki, co będzie sprzyjać prostym zębom.
Kiedy więc zauważymy, że nasz maluch ma często uchylone usta, trzeba zastanowić się nad przyczyną takiego stanu rzeczy. Być może jego mięśnie twarzy są słabe i wymaga to ćwiczeń u logopedy? Albo ma problemy z niedrożnością nosa spowodowaną częstymi infekcjami i przerośniętym trzecim migdałkiem? A może cierpi na przewlekły katar na tle alergicznym?
U dziecka oddychającego buzią można zauważyć pewne cechy w wyglądzie twarzy, takie jak otwarta buzia, podkrążone oczy, płaskie policzki czy suche usta. Chrapanie i wybudzanie się w nocy często przekładają się również na brak koncentracji w szkole i permanentne zmęczenie.
Ponadto dzieci oddychające buzią mają większą tendencję do próchnicy i stanów zapalnych dziąseł. Dzieje się tak dlatego, że przy otwartych ustach nie ma dostatecznego przepływu śliny w jamie ustnej, która redukuje ryzyko pojawienia się próchnicy.
Wizyta u specjalisty będzie tutaj kluczowa dla rozpoznania przyczyny i podjęcia odpowiedniego postępowania. Jeśli niepokoi Was otwarta buzia u Waszego dziecka, lekarz dentysta lub lekarz rodzinny/pediatra powinien pokierować Was do odpowiedniego specjalisty.
Więcej o tym problemie przeczytacie również tutaj: „Oddychanie przez usta, a stan uzębienia”.
2. Czy moje dziecko chrapie?
Prawidłowo rozwijające się i zdrowe dziecko nie powinno chrapać. Jeśli tak się dzieje, oznacza to, że w jego górnych drogach oddechowych znajduje się jakaś przeszkoda.
Może akurat jest okres jesienno-zimowy i maluch ma przekrwione oraz obrzęknięte śluzówki, ponieważ infekcje ciągną się tygodniami? A może ma przerośnięty trzeci migdałek?
W sytuacji, gdy usłyszycie ten charakterystyczny dźwięk z pokoju dziecka, wybierzcie się na konsultację do laryngologa i podejmijcie leczenie, ponieważ przedłużanie się takiego stanu nie prowadzi do niczego dobrego.
Z powodu przerośniętego trzeciego migdałka dziecko będzie coraz częściej chorowało, a obrzęk będzie narastał — pojawia się błędne koło. Dodatkowo maluch będzie zmuszony oddychać przez usta, co — jak już wspomniałam — prowadzi do wad zgryzu.
Chrapanie, choć wydaje się niewinne, może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych w przyszłości i obniżać komfort życia w dorosłości.
Skutkiem nieleczonych w dzieciństwie problemów laryngologicznych może być nie tylko wada zgryzu, ale również bezdech senny, który u dorosłych prowadzi do chorób układu krążenia, takich jak nadciśnienie, choroba niedokrwienna serca, zaburzenia rytmu czy udar mózgu.
3. Czy dziecko chętnie gryzie i żuje przy zamkniętych ustach?
Gryzienie i żucie twardych pokarmów jest niezwykle ważne podczas wzrostu szczęki i żuchwy dziecka, ponieważ czynności te stymulują ich rozwój oraz przyczyniają się do prawidłowego zgryzu i prostych zębów.
Rozszerzanie diety dziecka metodą BLW (baby led weaning) będzie korzystnie działać na rozwój szczęk i otaczających mięśni, tym samym sprzyjając pięknej twarzy.
O BLW więcej pisałam tutaj.
Generalnie metoda ta polega na podawaniu dziecku posiłków w postaci kawałków warzyw czy owoców, jednocześnie pozwalając, aby maluch sam chwytał kawałki i wprowadzał je do ust, badając ich fakturę, poznając smaki oraz ćwicząc koordynację oko–ręka.
Starsze dziecko powinno codziennie dostawać porcje twardych pokarmów do gryzienia, takich jak marchewka, brokuł, kalarepka, jabłka, orzechy czy mięso.
Karmienie w ten sposób wpływa pozytywnie na rozwój narządu żucia i unikanie wad zgryzu. Wykonywane podczas spożywania twardych pokarmów ćwiczenia — gryzienie, żucie, używanie siły mięśni warg, policzków i języka — są zdaniem logopedów najlepsze dla aparatu mowy, a zdaniem ortodontów najlepsze dla rozwoju zgryzu.
4. Czy moje dziecko prawidłowo połyka?
Nieprawidłowa funkcja połykania z językiem tłoczonym między zębami ma swoje źródło w wadliwym ułożeniu spoczynkowym języka.
Prawidłowa pozycja spoczynkowa to taka, kiedy przy zamkniętych ustach język przylega do podniebienia i wywiera na nie nacisk. Jeśli leży na dnie jamy ustnej, istnieje duże prawdopodobieństwo, że podczas przełykania będzie naciskał do przodu i/lub na boki albo będzie wtłaczany pomiędzy zęby.
W praktyce wygląda to tak, że dziecko podczas połykania wsuwa język między zęby, czyli pojawia się tzw. tłoczenie języka, oraz używa mięśni twarzy, mocno je napinając. Widać wtedy charakterystyczny grymas.
Oczywiście początkowo niemowlę prezentuje typ połykania niemowlęcego, czyli z tłoczeniem języka, i jest to fizjologiczne. W przeciwnym wypadku nie udałoby mu się ssać piersi czy smoczka.
Z czasem jednak, około 3. roku życia, a najpóźniej do 4. roku życia, dziecięcy typ połykania powinien zostać zastąpiony przez tzw. dojrzały, czyli z językiem na podniebieniu.
Taki utrwalony nieprawidłowy sposób połykania po 4. roku życia będzie prowadził do rozwoju wady zgryzu: tyłozgryzu, zgryzu krzyżowego czy zgryzu otwartego.
5. Czy moje dziecko sepleni?
Wiadomo, że rozwój mowy u dzieci jest indywidualny i jedne mówią szybciej, a inne rozgadują się później. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości skierujcie swoje kroki do logopedy.
Jako ortodonta szczególnie zwracam uwagę na tzw. seplenienie międzyzębowe, ponieważ oznacza ono dla mnie, że język nie zajmuje prawidłowej pozycji spoczynkowej i leży na dole jamy ustnej zamiast na podniebieniu.
Jest to szczególnie widoczne przy wymawianiu wyrazów zaczynających się na „s”. Na przykład wyraz „samolot” będzie wówczas wymawiany z „s” pomiędzy przednimi zębami.
Wada ta często wiąże się ze skróconym wędzidełkiem podjęzykowym, które niekiedy trzeba podciąć.
Dlaczego warto obserwować rozwój twarzy i zgryzu dziecka?
Jak widzicie, wszystkie te czynniki wzajemnie się zazębiają i wpływają na powstawanie wad zgryzu, wad wymowy oraz właściwych proporcji twarzy.
Dziecko, które często ma otwartą buzię, z dużym prawdopodobieństwem ma też nieprawidłową pozycję języka, a więc może seplenić. Jeśli przyczyną oddychania przez usta jest przerośnięty migdałek, będzie również chrapać w nocy.
Obserwujmy zatem nasze dzieci i w razie jakichkolwiek wątpliwości udajmy się do specjalisty. W przyszłości na pewno odwdzięczą nam się za tę troskę pięknym uśmiechem 🙂
Linki polecane
- Dlaczego prawidłowe oddychanie to podstawa prostych zębów?
- Jak stan uzębienia jest powiązany z oddychaniem?
- Czego nie wiecie o języku?
- Trzeci migdałek — co należy o nim wiedzieć?
- Karmienie piersią a wady zgryzu
- BLW — metoda karmienia dziecka oparta na zaufaniu i zabawie
- Wpływ odżywiania na rozwój zgryzu u przedszkolaków
Powyższy materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny.
Nie stanowi porady medycznej ani indywidualnej rekomendacji terapeutycznej.
Każdy przypadek wymaga indywidualnej konsultacji z lekarzem oraz odpowiedniej diagnostyki.
Leave A Reply