Prawidłowa postawa jamy ustnej w bardzo dużym stopniu warunkuje prawidłowy rozwój zgryzu, ładnych rysów twarzy oraz właściwych funkcji takich jak dobra wymowa i szerokie drogi oddechowe.
Język i mięśnie jamy ustnej są naszymi naturalnymi aparatami, wywołującymi siły wpływające na układ i wzrost narządu żucia. Jeśli ich pozycja spoczynkowa jest nieprawidłowa, cała reszta również będzie rozwijać się niewłaściwie.
Dlatego należy ją korygować już od najmłodszych lat. Służą temu między innymi ćwiczenia GOPex — Good Oral Posture Exercises, o których dziś napiszę parę zdań.
Jak wygląda prawidłowa postawa jamy ustnej?
Czy wiecie, jak wygląda prawidłowa postawa spoczynkowa jamy ustnej? To stan, kiedy:
- język spoczywa na podniebieniu,
- usta są zamknięte,
- a zęby są lekko złączone.
Pozycja spoczynkowa języka
Dlaczego prawidłowa pozycja spoczynkowa jest tak ważna?
Taka postawa jamy ustnej powinna być utrzymywana przez każdego człowieka przez całą dobę:
- w dzień — poza naturalnymi momentami, kiedy musimy otworzyć usta, czyli podczas mówienia, jedzenia, mycia zębów czy śmiechu,
- ale również w nocy, kiedy śpimy.
Prawidłowa postawa spoczynkowa warunkuje właściwe napięcie mięśniowe w jamie ustnej.
Biologia ukształtowała nas w taki sposób, że odpowiednie napięcie stymuluje wzrost komórek kostnych.
Wiemy, że kiedy astronauci lecą w kosmos, ich szkielet ubożeje z powodu braku nacisku grawitacyjnego. W podobny sposób, gdy nasze mięśnie nie mają dobrego tonusu, czyli napięcia spoczynkowego, oraz nie są odpowiednio ćwiczone, nie wywierają właściwego ciśnienia potrzebnego kościom do utrzymania optymalnego kształtu.
Prawidłowa postawa jamy ustnej jest więc bardzo ważna dla optymalnego wzrostu struktur kostnych twarzy.
Przekłada się to na właściwy rozwój zgryzu oraz prawidłowe rysy twarzy. Kiedy struktury te dobrze się wykształcają, człowiek zyskuje również szerokie drogi oddechowe.
Dlaczego dzieciństwo jest kluczowe dla rozwoju zgryzu?
Jest to podstawowa zasada prawidłowego rozwoju zgryzu, dla którego — jak już niejednokrotnie pisałam — kluczowy jest okres dzieciństwa.
Wady rozwijają się najczęściej w pierwszych latach życia dziecka, a najlepsze efekty ich eliminacji można uzyskać poprzez wczesne przechwytywanie problemów i działania profilaktyczne już w wieku żłobkowym oraz przedszkolnym.
Około 6–7 roku życia kończą się bowiem możliwości skutecznego zapobiegania wielu wadom, a około 10 roku życia rozwój twarzy dziecka realizuje się w około 99 procentach i nie ma już możliwości ich naturalnej eliminacji.
Istotne jest więc uświadomienie sobie, że we wczesnym dzieciństwie nie każde dziecko musi być leczone aparatami ortodontycznymi.
U wielu pacjentów wyeliminowanie czynników powodujących wadę zgryzu oraz wdrożenie odpowiednich ćwiczeń mięśniowych może być wystarczającym postępowaniem, które naprowadzi rozwój zgryzu na właściwe tory.
Dlaczego dzieci mają nieprawidłową postawę jamy ustnej?
W dzisiejszym świecie wiele dzieci ma stale otwartą buzię i nieprawidłową postawę jamy ustnej.
Przyczyn takiego stanu rzeczy może być wiele, między innymi:
- alergie,
- przewlekłe stany zapalne górnych dróg oddechowych,
- blokada nosa i oddychanie przez usta,
- niewłaściwa dieta,
- nieprawidłowa postawa całego ciała.
Wszystkim tym czynnikom należy przeciwdziałać.
Jednak nawet jeśli uda się je wyeliminować, u wielu pacjentów okazuje się, że niewłaściwa pozycja spoczynkowa jamy ustnej jest już stanem przewlekłym i nawykowym.
Dziecko ma ją po prostu z przyzwyczajenia. Nie umie inaczej i nie ma świadomości, że jego język oraz mięśnie układają się nieprawidłowo.
Trzeba więc nauczyć go tego od nowa.
Czym są ćwiczenia GOPex?
W tym celu opracowano GOPex, czyli Good Oral Posture Exercises — ćwiczenia dobrej postawy ustnej.
Autorami terapii są ortodonci dr Simon Wong oraz dr Sandra Kahn.
To seria prostych ćwiczeń, które mają na celu zmianę nawyków i wypracowanie prawidłowej postawy jamy ustnej.
Ćwiczenia te prowadzi się poprzez wykorzystanie codziennych czynności, takich jak:
- żucie,
- mówienie,
- siedzenie.
Należy poznać zasady ich prawidłowego wykonywania i ćwiczyć, ćwiczyć i jeszcze raz ćwiczyć — aż zostaną utrwalone i wejdą w nawyk.
Naucz się prawidłowo siedzieć i codziennie korzystaj z tej pozycji.
Wsparcie logopedy i programu Orthokids Therapy
Wiem, że rodzicom często trudno jest samodzielnie opanować te ćwiczenia razem z dzieckiem.
Dlatego w mojej klinice, w ramach autorskiego programu Orthokids Therapy, nie mogło zabraknąć osoby pomagającej małym pacjentom również w tym zakresie.
Logopeda Katarzyna Miszczak prowadzi treningi uczące prawidłowej postawy mięśni jamy ustnej.
Seria treningów obejmuje przez pierwszy miesiąc cotygodniowe sesje, a następnie spotkania kontrolne raz w miesiącu.
Każdy rodzic otrzymuje również instruktaż oraz broszurę Orthokids Therapy for You, które pomagają kontynuować indywidualne ćwiczenia w domu.
Jakie efekty mogą dawać ćwiczenia GOPex?
Ćwiczenia GOPex prowadzą dzieci do nabywania nawyków, które sprzyjają prawidłowemu rozwojowi twarzy i szczęki.
To z kolei pozwala osiągnąć pełny potencjał rozwojowy z odpowiednio szerokimi łukami zębowymi, szerokimi drogami oddechowymi oraz atrakcyjnymi rysami twarzy.
Dzięki treningom i zachowaniu prawidłowej postawy jamy ustnej u wielu pacjentów poprawie ulega również codzienne funkcjonowanie. Dzieci efektywniej śpią i zyskują lepszą koncentrację.
Wpływa to na ich zdrowie oraz ogólne samopoczucie.
Polecane tematy
- Czym jest mewing?
- Czym jest terapia miofunkcjonalna?
- Jak powinna wyglądać współpraca ortodonty z logopedą?
- Czym właściwie jest ortotropia?
- Prawidłowa postawa jamy ustnej u noworodków i niemowląt
Disclaimer: Powyższy materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady medycznej ani indywidualnej rekomendacji terapeutycznej. Każdy przypadek wymaga indywidualnej konsultacji z lekarzem oraz odpowiedniej diagnostyki.
Leave A Reply