Czy istnieje dieta dla zdrowych zębów?

Zęby i jedzenie idą ze sobą w nierozerwalnej parze.

Potrzebujemy zdrowych zębów i dziąseł, aby móc gryźć, żuć i po prostu cieszyć się jedzeniem. Jednak czy zdajemy sobie sprawę z tego, jak ważna dla zdrowych zębów jest sama dieta?

Często pacjenci są świadomi jedynie bardzo powierzchownych zależności, na przykład tego, że spożywanie cukru wpływa na rozwój próchnicy. Tymczasem to tylko wierzchołek góry lodowej.

Dieta ma ogromny wpływ na:

• stan zdrowia zębów,
• dziąseł i przyzębia,
• prawidłowy rozwój zgryzu.

Dlaczego współczesna dieta szkodzi zębom?

Żyjemy w czasach, kiedy rzadko można spotkać człowieka z naturalnie zdrowymi zębami, które bez problemu mieszczą się w łukach zębowych.

Większość z nas miała przynajmniej jedną plombę, nie wspominając już o bardziej zaawansowanych zabiegach stomatologicznych. Coraz więcej dzieci wymaga również leczenia ortodontycznego.

Tymczasem nasi przodkowie oraz ludzie żyjący obecnie w cywilizacjach plemiennych często mieli:

• uzębienie wolne od próchnicy,
• zdrowe dziąsła,
• brak wad zgryzu.

Co więc się zmieniło?

Jedną z głównych przyczyn jest sposób życia i dieta.

Na przestrzeni ostatnich stu lat sposób odżywiania zmienił się diametralnie. Coraz częściej sięgamy po żywność wysoko przetworzoną, bogatą w cukry i miękką, niewymagającą gryzienia.

Rozwój przemysłu spożywczego sprawił, że:

• pojawiło się wiele półproduktów,
• jedzenie straciło część wartości odżywczych,
• coraz rzadziej gryziemy twarde pokarmy.

Tymczasem właśnie gryzienie i żucie są niezwykle ważne dla prawidłowego rozwoju zgryzu i zdrowia jamy ustnej.

Najprostsze jedzenie, podobne do tego, które spożywały nasze babcie, często okazuje się najzdrowsze.

Na talerzu powinny dominować:

• surowe warzywa,
• jaja,
• mięso,
• zdrowe tłuszcze,
• zioła,
• orzechy i pestki,
• owoce.

Odpowiednia dieta wpływa nie tylko na zdrowie całego organizmu, ale również na kondycję uzębienia.

Jak wspomagać zęby od środka?

Pierwszym skojarzeniem związanym z dietą i zębami jest zwykle cukier oraz próchnica.

Dlatego tak dużą wagę przykładamy do higieny jamy ustnej:

• szczotkujemy zęby,
• nitkujemy je,
• używamy płynów do płukania.

To oczywiście bardzo ważne.

Jednak nawet przy dobrej higienie zęby mogą pozostawać słabe, jeśli organizmowi brakuje odpowiednich składników odżywczych.

Im mocniejsze zęby, tym większa ich odporność na:

• próchnicę,
• uszkodzenia,
• demineralizację szkliwa.

Powierzchowne uszkodzenia szkliwa mogą ulegać remineralizacji, ale tylko wtedy, gdy organizm ma odpowiednie zasoby mineralne i witaminowe.

Na prawidłową budowę zębów wpływają:

• minerały,
• witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, takie jak A, D i K.

Dlatego nie warto całkowicie eliminować tłuszczów z diety.

W przypadku dzieci odpowiednia ilość składników odżywczych ma ogromne znaczenie również dla rozwoju kości szczęki i żuchwy.

Bez nich kości nie będą miały odpowiednich warunków do prawidłowego wzrostu.

Jak dieta wpływa na zęby od zewnątrz?

Ubytki próchnicowe powstają w wyniku nagromadzenia się płytki nazębnej.

To lepka substancja złożona głównie z bakterii.

Bakterie wykorzystują węglowodany dostarczane z pożywieniem i przekształcają je w kwasy, które niszczą szkliwo zębów.

W ten sposób rozwija się próchnica.

Bakterie bardzo chętnie kolonizują również kieszonki między zębami i dziąsłami, co może prowadzić do:

• zapalenia dziąseł,
• chorób przyzębia.

Dokładne oczyszczanie zębów zmniejsza ryzyko próchnicy, ale znaczenie ma także rodzaj spożywanych produktów.

Do pokarmów wspierających zdrowie jamy ustnej należą:

• naturalne probiotyki,
• produkty bogate w antocyjany,
• zielona herbata.

Antocyjany znajdują się między innymi w:

• jagodach,
• malinach,
• czerwonej kapuście,
• bakłażanie,
• czarnym ryżu.

Produkty te ograniczają rozwój bakterii w jamie ustnej i utrudniają ich przyleganie do powierzchni zębów.

Dlaczego gryzienie i żucie są tak ważne?

Znaczenie ma nie tylko rodzaj pokarmów, ale również ich konsystencja.

Dużo korzystniejsze dla zębów będzie zjedzenie całego jabłka niż wypicie soku.

Gryzienie i żucie:

• wspomaga samooczyszczanie zębów,
• ogranicza zaleganie płytki nazębnej,
• ćwiczy mięśnie żucia,
• wspiera rozwój aparatu artykulacyjnego.

Ma to szczególne znaczenie u dzieci.

Wprowadzanie gryzienia już na etapie rozszerzania diety niemowlęcia może:

• zmniejszać ryzyko wad wymowy,
• obniżać ryzyko wad zgryzu.

Nieprawidłowe oddychanie i pozycja języka

Mówiąc o wpływie diety na zdrowie jamy ustnej, trudno pominąć problem alergii i przewlekłej niedrożności nosa.

Permanentny stan zapalny w górnych drogach oddechowych może prowadzić do oddychania przez usta.

To z kolei wpływa negatywnie na rozwój szczęki i żuchwy.

U dzieci oddychających przez usta często obserwuje się:

• wady zgryzu,
• nieprawidłową pozycję języka,
• problemy z wymową,
• nieprawidłowe połykanie.

Kiedy buzia pozostaje stale otwarta:

• język opada na dno jamy ustnej,
• śluzówki stają się wysuszone,
• pogarsza się samooczyszczanie jamy ustnej przez ślinę.

To z kolei zwiększa ryzyko:

• próchnicy,
• stanów zapalnych dziąseł.

Czy dieta ma wpływ na zdrowie zębów?

Odpowiednia dieta ma ogromne znaczenie zarówno dla dzieci, jak i dorosłych.

To, co jedzą dzieci, wpływa:

• na rozwój zębów,
• na rozwój szczęk,
• na prawidłowy zgryz.

U dorosłych właściwe odżywianie pomaga utrzymać zdrowie zębów i dziąseł.

Jedzenie jest ważnym elementem naszego życia, dlatego warto pamiętać, że zdrowa dieta wpływa nie tylko na organizm, ale również na zdrowie jamy ustnej.

O tym, jak i co jeść, będę pisała w kolejnych wpisach z cyklu #dietadlazębów.

Polecane tematy

• Dieta i inne czynniki, które wpływają na powstanie próchnicy
• Czy istnieje dieta dla zdrowych zębów?
• Próchnica butelkowa – przyczyny, objawy i profilaktyka
• Próchnica wczesna lub inaczej wczesnego dzieciństwa
• Jak myć zęby?
• Jak zachęcić dziecko do mycia zębów?
• Profesjonalna higienizacja – niezbędny element dbania o zęby
• Jak dbać o zęby, aby zachować piękny i zdrowy uśmiech?

Disclaimer

Powyższy materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny.
Nie stanowi porady medycznej ani indywidualnej rekomendacji terapeutycznej.
Każdy przypadek wymaga indywidualnej konsultacji z lekarzem oraz odpowiedniej diagnostyki.