Czy zawsze trzeba usuwać zęby w leczeniu ortodontycznym?
Dziś opiszę przypadek dorosłej pacjentki, u której w wieku nastoletnim została usunięta lewa górna czwórka, aby wyrównać zęby w łuku. Choć dzięki temu zniwelowano wcześniejsze stłoczenie, leczenie nie pozostało bez konsekwencji.
Pojawiły się nowe problemy ze zgryzem i symetrią łuku zębowego. Ten przypadek pokazuje, czym może skutkować leczenie ekstrakcyjne oraz czy możliwe jest prowadzenie terapii ortodontycznej bez usuwania kolejnych zębów.
Leczenie ekstrakcyjne w ortodoncji – kiedy jest konieczne?
Jestem zwolenniczką leczenia bezekstrakcyjnego. Uważam, że usuwanie zdrowych zębów wyłącznie po to, aby stworzyć miejsce w łuku, może prowadzić do niekorzystnych konsekwencji.
Nie oznacza to jednak, że ekstrakcje są zawsze błędem. W ortodoncji nic nie jest czarno-białe. W niektórych przypadkach – na przykład przy bardzo dużych stłoczeniach lub protruzyjnym typie twarzy – usunięcie zębów może być konieczne.
Trzeba jednak pamiętać, że utrata zdrowego zęba zawsze jest pewną stratą. Ortodonci obserwują także, że po leczeniu ekstrakcyjnym łuki zębowe mogą stawać się węższe, uśmiech mniej szeroki, a profil twarzy bardziej cofnięty.
Historia pacjentki – skutki asymetrycznej ekstrakcji
Pacjentka zgłosiła się do mnie w wieku 25 lat. W wieku 15 lat miała usuniętą lewą górną czwórkę, ponieważ w łuku nie było miejsca dla kła.
Zastosowano tzw. asymetryczną ekstrakcję, która wymaga bardzo dużej kontroli ortodontycznej. Jeśli leczenie nie jest odpowiednio prowadzone, może dojść do przesunięcia całego łuku zębowego w stronę brakującego zęba.
Tak właśnie stało się w tym przypadku. Zęby w górnym łuku przesunęły się w lewą stronę, co spowodowało wyraźne przesunięcie linii pośrodkowej między jedynkami względem środka twarzy.
Dodatkowo pojawiły się inne problemy:
- zwężenie szczęki w odcinku tylnym,
- zgryz krzyżowy po prawej stronie,
- asymetria łuku zębowego.
Przed leczeniem
Przed leczeniem
Przed leczeniem
Leczenie naprawcze u dorosłej pacjentki
Plan leczenia polegał na ponownym przesunięciu zębów w prawo i odtworzeniu miejsca po usuniętej czwórce.
Standardowo w takich sytuacjach stosuje się dodatkowe aparaty podniebienne służące do poszerzania łuku oraz dystalizacji zębów bocznych. Pacjentka jednak nie była skłonna do ich noszenia.
Zdecydowałyśmy się więc na leczenie aparatem stałym samoligaturującym w systemie Damon, wspomagane wyciągami ortodontycznymi.
Dzięki temu udało się:
- poszerzyć górny łuk zębowy,
- odtworzyć miejsce po brakującym zębie,
- przywrócić prawidłową linię środkową zębów,
- poprawić symetrię łuku,
- wyjść ze zgryzu krzyżowego.
W odtworzoną przestrzeń planowane jest wstawienie implantu.
W trakcie leczenia
W trakcie leczenia
W trakcie leczenia
Alternatywny plan leczenia
Drugą możliwą opcją było usunięcie prawej górnej czwórki. Wtedy łatwiej byłoby przywrócić symetrię łuku i linię środkową. Takie leczenie byłoby technicznie prostsze.
Oznaczałoby jednak utratę kolejnego zdrowego zęba, a w niektórych przypadkach także konieczność usunięcia dwóch dolnych czwórek. W rezultacie oba łuki zębowe stałyby się wyraźnie węższe.
Pacjentka nie wyraziła zgody na dodatkowe ekstrakcje i wspólnie zdecydowałyśmy się na leczenie bezekstrakcyjne.
Ograniczenia leczenia ortodontycznego u dorosłych
Pacjentka została poinformowana, że w dorosłym wieku leczenie ortodontyczne ma pewne ograniczenia. Po zakończeniu wzrostu możliwości modelowania kości szczęki i żuchwy są znacznie mniejsze niż u dzieci.
Dlatego niektóre zęby mogą pozostać nieco wychylone. Mimo to efekt leczenia jest znacznie bardziej naturalny i estetyczny niż w przypadku usunięcia kolejnych zębów.
Podsumowanie
Ten przypadek pokazuje, że decyzja o usunięciu zębów w leczeniu ortodontycznym powinna być podejmowana bardzo rozważnie. W wielu sytuacjach możliwe jest leczenie bezekstrakcyjne, które pozwala zachować naturalną szerokość łuków zębowych oraz estetykę uśmiechu.
Może Cię zainteresować
FAQ – leczenie ortodontyczne bez usuwania zębów
Czy w ortodoncji zawsze trzeba usuwać zęby?
Nie. W wielu przypadkach możliwe jest leczenie bezekstrakcyjne polegające na poszerzeniu łuków zębowych lub przesunięciu zębów w łuku.
Kiedy usuwanie zębów jest konieczne?
Najczęściej przy bardzo dużych stłoczeniach zębów lub gdy budowa twarzy i zgryzu nie pozwala na inne rozwiązanie.
Czy można naprawić skutki wcześniejszego leczenia ortodontycznego?
W wielu przypadkach tak. Wymaga to jednak dokładnej diagnostyki oraz indywidualnego planu leczenia.
Powyższy materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady medycznej ani indywidualnej rekomendacji terapeutycznej. Każdy przypadek wymaga indywidualnej konsultacji z lekarzem oraz odpowiedniej diagnostyki.
Leave A Reply