Wśród pacjentów występuje coraz większe zainteresowanie ortotropią. Jednocześnie zauważam jeszcze wiele niejasności i niepełnego zrozumienia, jak taka terapia tak naprawdę przebiega.
Dlaczego ortotropia wzbudza coraz większe zainteresowanie?
Ortotropia staje się coraz bardziej znana i rozpowszechniana w środowisku dentystów i logopedów, którzy coraz częściej wspominają rodzicom o takiej możliwości wczesnego leczenia wad zgryzu.
Po raz pierwszy o tej metodzie usłyszałam wiele lat temu, a w 2019 roku miałam przyjemność spotkać się z jej twórcą prof. Johnem Mew i jego synem dr. Mikem oraz uczyć się w ich klinice.
Wiele praktycznych wskazówek z zakresu leczenia Bioblokami uzyskałam również od dr. Dominika Piskorskiego podczas kilku pobytów w jego gabinecie w Zakopanem, o czym pisałam między innymi w tym wpisie:
https://mamaortodonta.pl/ortotropia-w-zakopanem/
Obecnie dostaję wiele pytań o leczenie ortotropiczne — zarówno w komentarzach i wiadomościach prywatnych, jak i podczas wizyt konsultacyjnych w moim gabinecie w klinice L’experta.
Nie dziwię się takiemu zainteresowaniu, ponieważ ortotropia ma wiele do zaoferowania. Wizja naturalnego rozwoju nie tylko prawidłowego zgryzu, ale również pięknego profilu twarzy oraz szerokich, zdrowych dróg oddechowych jest dla rodziców bardzo atrakcyjna.
Rodzice troszczący się o zdrowie swoich dzieci słyszą, że warto leczyć wcześnie i z użyciem metod wpływających na kształtowanie twarzy oraz szerokich dróg oddechowych. Efektem tych działań mają być również proste zęby mieszczące się w łukach zębowych.
Czym właściwie jest ortotropia?
Ortotropia to zarówno leczenie, jak i uczenie oraz trening. Dlatego podstawą sukcesu jest dobrze wyedukowany, świadomy rodzic i współpracujące dziecko.
Inaczej taka terapia się nie uda, a frustracja każdej ze stron będzie gwarantowana.
Trzeba liczyć się z tym, że leczenie będzie oddziaływać na całą rodzinę — nie tylko logistycznie, poprzez wizyty, ćwiczenia czy obsługę aparatu, ale także psychologicznie.
Przed rozpoczęciem leczenia warto więc zadać sobie pytanie: czy jako rodzina jesteśmy na to gotowi?
W tej terapii lekarz nadzoruje przebieg leczenia i wyznacza cele, a dziecko oraz opiekunowie realizują je pod jego kontrolą.
Wchodząc w terapię ortotropią, należy być świadomym, że aparaty wyjmowane będą towarzyszyły dziecku aż do zakończenia wzrostu, czyli mniej więcej do 16–18 roku życia.
Na czym opiera się ortotropia?
Ortotropia w swoim założeniu skupia się na leczeniu przyczynowym i opiera się na przesłance wzrostu, czyli „Tropic Premise”, określonej przez prof. Johna Mew.
Do prawidłowego wzrostu twarzy i zgryzu u dziecka konieczne jest spełnienie następujących warunków:
- zamknięte usta i oddychanie przez nos, gdy nie mówimy i nie śmiejemy się,
- złączone w delikatnym kontakcie łuki zębowe, gdy nie jemy, nie mówimy i nie śmiejemy się,
- język spoczywający w całości na podniebieniu — żadna jego część nie może znajdować się między zębami,
- przełykanie z językiem na podniebieniu, bez wywoływania ruchu mięśni mimicznych,
- żucie twardych pokarmów,
- prosta postawa ciała i głowy.
Jeżeli te warunki są spełnione podczas rozwoju dziecka, ma ono szansę wykształcić proste zęby, szeroki uśmiech, proporcjonalną twarz i szerokie, zdrowe drogi oddechowe.
Logiczne jest więc, że w całym procesie leczenia lekarze ortotropiści zakładają sobie za cel odwrócenie niekorzystnych warunków wpływających na rozwój zgryzu.
Oznacza to rozbudowę łuków zębowych tak, aby stworzyć miejsce dla prawidłowej postawy języka i domknięcia ust.
Do tego nie wystarczą jednak same aparaty. Potrzebna jest również świadomość oraz intensywny trening mięśniowy.
Nie istnieje obecnie narzędzie, które w bierny sposób położy język na podniebieniu i spowoduje domknięcie ust. Tę pracę może wykonać wyłącznie sam pacjent, a seria aparatów Bioblok oraz tutoring lekarza jedynie wspomagają ten proces.
Etapy leczenia ortotropicznego
Etap 1 — rozbudowa łuków zębowych
Pierwszy etap leczenia ortotropią polega na rozbudowie łuków zębowych.
Optymalny czas trwania rozbudowy to maksymalnie cztery miesiące. Będzie on tak krótki jedynie pod warunkiem idealnej współpracy, czyli:
- noszenia aparatów całodobowo,
- wyjmowania ich raz dziennie do mycia i aktywacji śruby,
- nauczenia się jedzenia w aparatach.
W przypadku niespełnienia tych warunków dochodzi do awarii, dezaktywacji klamer, niedopasowania aparatów, a etap ekspansji wydłuża się i staje się mniej efektywny.
Etap 2 — trening pozycji języka i mięśni
Drugi etap to etap treningowy polegający na intensywnym treningu pozycji spoczynkowej żuchwy, warg i języka za pomocą aparatu Bioblok 3.
Jest to aparat duży i wymagający, a mowa podczas jego noszenia jest zmieniona.
Poza czasem w ciągu dnia, kiedy Bioblok 3 nie jest noszony, należy zakładać aparaty Bioblok 2.
Etap przejściowy — otwarcie zgryzu
Warto wspomnieć o etapie przejściowym po fazie rozbudowy, jakim jest otwarcie zgryzu z wychyleniem górnych siekaczy.
Dekompresja wady jest konieczna dla etapu treningowego i dla zrealizowania procesu rzeczywistej rotacji żuchwy.
Rezultat po etapie ekspansji — ze zgryzem otwartym i znacznym wychyleniem zębów — może być szokujący dla nieuświadomionych rodziców. Może także wywołać zdziwienie wśród lekarzy dentystów i ortodontów, którzy nie znają tej metody.
Wspomniane zmiany wykonywane są na etapie rozbudowy Bioblokiem 1 jako przygotowanie do etapu treningowego.
Etap 3 — finishing
Etap leczenia Bioblokiem 3 trwa od około 1,5 do 3,5 roku, a aparat noszony jest przez 22 godziny na dobę.
Po nim realizowany jest etap finishingu, który trwa do 16–18 roku życia. W tym czasie aparat Bioblok 3 zakładany jest już tylko na noc.
Czy sama rozbudowa łuków to ortotropia?
W ostatnim czasie zauważam, że niektórzy błędnie utożsamiają terapię ortotropiczna z samym etapem rozbudowy aparatem Bioblok 1.
Tymczasem sama rozbudowa, nawet w połączeniu z terapią mięśniową, nie jest ortotropią, a klasycznym leczeniem ortodontycznym, w którym wykorzystano Bioblok 1 jako narzędzie do poszerzenia łuków.
Rozbudowę łuków zębowych przeprowadza się również w klasycznej ortodoncji, która skupia się przede wszystkim na warunkach zgryzowych oraz prawidłowym ustawieniu zębów.
Do rozbudowy łuków można wykorzystać wiele różnych aparatów, między innymi:
- płytkę Schwarza,
- aparat Hyrax,
- hybrydy Hyrax,
- aparat Marco Rosa,
- Bioblok 1.
Jako ortodonta wybieram ten aparat, który według mnie najlepiej sprawdzi się u konkretnego pacjenta.
Osobiście preferuję Bioblok 1 u małych dzieci, ponieważ działa szybko i przewidywalnie, z użyciem delikatnych biologicznych sił.
Ortotropia a klasyczna ortodoncja
Pomiędzy klasyczną terapią ortodontyczną, która zakłada leczenie zgryzu i długotrwałą retencję, a ortotropią istnieje ogromna różnica.
Ortotropia nastawiona jest przede wszystkim na wykształcenie prawidłowej budowy twarzoczaszki oraz szerokich dróg oddechowych.
Jest wymagająca i długotrwała, ale nie przewiduje etapu retencji, której zaniedbanie po klasycznym leczeniu często prowadzi do nawrotu wady.
Kluczem w terapii ortotropicznej jest również przetrenowanie mięśni języka i warg, które stają się naturalnym „retainerem” na całe życie.
Świadoma decyzja rodziców ma ogromne znaczenie
Ortotropia jest techniką znaną i stosowaną w Polsce dopiero od kilku lat, więc doświadczenie wciąż jest niewielkie z uwagi na długość trwania terapii. Więcej na ten temat przeczytacie we wpisie:
https://mamaortodonta.pl/ortotropia-w-swietle-badan-naukowych/
Leczenie ortotropiczne wymaga bardzo świadomego podejścia ze strony rodziców oraz chęci i dojrzałości psychicznej ze strony dziecka.
Taka terapia zajmuje przecież co najmniej dekadę życia młodego pacjenta.
Jeśli pacjent oraz jego opiekunowie są zmotywowani i rozumieją ograniczenia, cele oraz ryzyka, wtedy można zastosować taką terapię.
Uważam jednak, że dzieci i rodzice muszą być najpierw bardzo dobrze poinformowani, na czym ortotropia polega. Często mają bowiem jedynie zdawkową wiedzę na ten temat.
Pisząc ten tekst korzystałam z własnej wiedzy, książki „The Cause and Cure of Malocclusion” Johna Mew oraz strony www.ortotropia.pl, do przeczytania której bardzo zachęcam zainteresowanych.
Polecane tematy
- Ortotropia w świetle badań naukowych
- Czym jest mewing?
- Prawidłowa postawa jamy ustnej i ćwiczenia GOPEX
- Jak powinna wyglądać współpraca ortodonty z logopedą?
- Czym jest terapia miofunkcjonalna?
Disclaimer: Powyższy materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady medycznej ani indywidualnej rekomendacji terapeutycznej. Każdy przypadek wymaga indywidualnej konsultacji z lekarzem oraz odpowiedniej diagnostyki.
Leave A Reply