W leczeniu ortodontycznym dzieci i dorosłych bardzo często wykorzystywany jest aparat do szeregowania zębów. Zwykle jest to aparat stały z zamkami oraz drutem (nadal najbardziej kojarzony przez pacjentów z leczeniem ortodontycznym typ aparatu). Ale nie każdy wie, że tego typu aparaty możemy podzielić na dwie główne grupy: aparaty ligaturowane (z gumkami) oraz aparaty samoligaturujące (bez gumek). Poza tym w niektórych przypadkach można zastosować również system nakładkowy – także u dzieci. Wówczas pojawia się pytanie, jaki typ aparatu wybrać? Dziś przybliżę Wam, czym się one od siebie różnią oraz jakie mają zalety i wady.
Aparaty ligaturowane – klasyczne rozwiązanie
Aparat stały ligaturowany, czyli z gumkami to najbardziej znany – klasyczny typ aparatu. Charakterystycznym jego elementem poza zamkami przyklejanymi do zębów i druciku przebiegającego wzdłuż całego łuku są ligatury, czyli gumki, które przytrzymują łuk ortodontyczny w zamkach.
To rozwiązanie sprawdzone, skuteczne i często wybierane przez młodszych pacjentów ze względu na możliwość użycia kolorowych gumek. Wymaga jednak nieco większej dbałości o higienę i częstych wizyt kontrolnych.
Aparaty samoligaturujące – nowoczesna ortodoncja
W aparatach samoligaturujących nie ma jak sama nazwa wskazuje ligatur, czyli gumek. Zamiast tego każdy zamek posiada specjalną klapkę, która utrzymuje drut na swoim miejscu. Brzmi prosto, ale za tym rozwiązaniem stoi ogromna zmiana w podejściu do leczenia ortodontycznego.
W mojej praktyce pacjenci bardzo często wybierają aparaty samoligaturujące, ponieważ w porównaniu do aparatów ligaturowanych:
- leczenie nimi często jest krótsze,
- wizyty kontrolne mogą odbywać się rzadziej,
- zamki są mniejsze,
- łatwiej utrzymać w nich higienę jamy ustnej,
- działają często z użyciem mniejszych sił, więc nie wywołują dużego dyskomfortu.
Jednak jedną z największych zalet systemu samoligaturującego jest możliwość precyzyjnego doboru parametrów zamków, szczególnie w odcinku przednim (czyli od jedynki do kła), przez co dają one lekarzowi większą kontrolę nad ruchem zębów.
Co to oznacza w praktyce? Możemy dobrać zamek tak, aby:
- bardziej wychylał ząb do przodu,
- albo przeciwnie – cofał go i ustawiał bardziej pionowo.
A co z leczeniem nakładkowym?
Coraz częściej pojawia się również trzeci system leczenia – aparaty nakładkowe (alignery). To zupełnie inne podejście, w którym:
- nie ma zamków ani drutów,
- leczenie odbywa się przy użyciu przezroczystych nakładek,
- planowanie ruchów zębów odbywa się w specjalnym oprogramowaniu cyfrowym.
To rozwiązanie ma swoje duże zalety:
- nakładki są gładkie, nie mają ostrych elementów, dzięki czemu nie podrażniają policzków ani języka, są zdecydowanie bardziej komfortowe niż tradycyjny aparat,
- są przezroczyste, więc w codziennym kontakcie są praktycznie niewidoczne, to duży plus dla starszych dzieci, nastolatków i dorosłych,
- nakładki można zdjąć, więc łatwiej dokładnie umyć zęby, nie ma tylu zakamarków jak przy zamkach i drutach,
ale ten system wymaga od lekarza innego podejścia i doświadczenia. Dlatego temat leczenia nakładkowego rozwiniemy w osobnym wpisie.
System ma też swoje wady i wyzwania
- wymaga dużej systematyczności – to najważniejszy punkt! Nakładki trzeba nosić minimum 22 godziny na dobę, zdejmujemy je tylko do jedzenia i mycia zębów, zapominanie o ich ponownym założeniu może spowolnić leczenie.
- Aparat „zdejmowany” to większa odpowiedzialność, ponieważ można go łatwo go zgubić lub odłożyć „na chwilę” i zapomnieć, sukces leczenia w dużej mierze zależy od współpracy pacjenta.
- Nie każdy przypadek kwalifikuje się do leczenia nakładkowego. Choć możliwości są coraz większe niektóre wady nadal lepiej leczyć aparatem stałym,decyzję zawsze podejmuje ortodonta po analizie przypadku.
Jaki aparat wybrać?
Nie ma jednego „najlepszego” aparatu dla wszystkich. Są natomiast rozwiązania, które pozwalają lepiej dopasować leczenie do konkretnego pacjenta. Jeśli zastanawiasz się, jaki aparat będzie najlepszy dla Twojego dziecka lub dla Ciebie najważniejsza jest konsultacja ortodontyczna i diagnoza, na podstawie których konstruowany jest plan leczenia. To wtedy dobieramy rozwiązanie idealnie dopasowane do potrzeb.
Leave A Reply